Meer weten? Stonewall rellen & Marsha P Johnson
Marsha P. Johnson (1945–1992) was activist, performer, drag queen, en icoon van de queer bevrijdingsstrijd. Marsha speelde een belangrijke rol in de Stonewall rellen. Op 28 juni 1969 viel de politie een homobar binnen: de Stonewall Inn in Greenwich Village, New York City. Wat volgde, was een dagenlange opstand die wordt gezien als het begin van de moderne Ihbti+ beweging in de Verenigde Staten. Vaak wordt gezegd dat Marsha "de eerste steen gooide", maar zelf ontkent Marsha dit.
Op deze pagina vind je achtergrondinformatie over de Stonewall rellen en het leven en nalatenschap van Marha P. Johnson. Uiteraard is dit geen volledig overzicht, maar een selectie van websites en artikelen.
Stonewall rellen
LEZEN
Expreszo: vijftig jaar Stonewall (NL)
Lees hierIs Geschiedenis: de Stonewall rellen inspiratiebron voor Gay Pride over de hele wereld (NL)
Lees hierNational Geographic: Historische voorvechters van LGBTQ rechten due de wereld veranderden (NL)
Lees hierEen slagveld zette aan tot de eerste Pride: ‘We staken prullenbakken in de fik en gooiden die door de ruiten’
De Volkskrant blikt in dit artikel terug op die avond in gaybar Stonewall Inn met Tree Sequoia (80), die erbij was. Ook komt aan bod hoe het pad naar ‘bevrijding’ in Nederland verliep. Met interessant beeldmateriaal en korte filmpjes (NL)
Lees hierDutch Review: From the Stonewall riots to Roze Zaterdag - the origins of Amsterdam Pride (ENG)
Lees hier
Marsha P. Johnson
LEZEN
Gaykrant: Marsha P Johnson, moeder van de beweging (NL)
Lees hierCOC Nederland over Marsha P Johnson op LinkedIn (NL)
Lees hierTime.com: How to defy anti trans wave (ENG)
Lees hierNY Times In memoriam (ENG)
Lees hier
KIJKEN
Pay it No Mind: The Life and Times of Marsha P. Johnson
Slechts twee dagen voor haar dood werd Marsha uitgebreid geïnterviewd over haar leven. Dit materiaal is te zien in de documentaire Pay it No Mind: The Life and Times of Marsha P. Johnson uit 2012. Aan de hand van verhalen van veel van haar goede vrienden wordt duidelijk wat voor invloed Marsha heeft gehad.
Bekijk op YouTube (ENG - ENG ondertiteling)
The Death and Life of Marsha P. Johnson
In 2017 bracht Netflix een documentaire uit over Marsha getiteld The Death and Life of Marsha P. Johnson. Hierin bestrijdt activiste Victoria Cruz het geweld tegen vrouwelijke transgenders en onderzoekt de verdachte dood van haar vriendin Marsha P. Johnson in 1992.
Bekijk op Netflix (ENG - NL ondertiteling)
What has Marsha P Johnson done for you? #AdeAsk
Bekijk op YouTube (ENG - ENG ondertiteling)
LEZEN & LUISTEREN
Making History: The Struggle for Gay and Lesbian Equal Rights, 1945–1990
Voor zijn boek Making History: The Struggle for Gay and Lesbian Equal Rights, 1945–1990 nam Amerikaanse schrijver Eric Marcus vele tientallen interviews af, o.a. met Marsha.
Bestel boek
Making Gay History - Bonus Episode
Marcus bewaarde de tapes van zijn interviews dez e zijn te horen in de podcast: Making Gay History - Bonus Episode (1970)
Luister podcast (ENG)
LUISTEREN
Podcastaflevering 1: Somewhere Over the Rainbow uit de podcast Classical Queers van de Belgische acteur, presentator, podcastmaker, theatermaker en schrijver Johannes Wirix-Speetjens over de Stonewall-rellen en Marsha P. Johnson.
Luister podcast (t/m 24 min) (NL)
In het HUMAN-radioprogramma Wat Blijft is documentairemaker Claire Slingerland te gast om over o.a. Marsha P. Johnson te praten en wat er nu met haar legacy gebeurt in de USA.
Luister uitzending Vanaf 20:21 min) (NL)
Queer as fact - A queer history podcast
Podcast over het leven van Marsha P. Johnson, de organisatie STAR die dakloze queer jongeren ondersteunde en die Marsha mede oprichtte, de mogelijkheid dat Marsha aseksueel was, en hoe queer mode er in de jaren 60 uitzag.
Luister podcast (ENG)
Afterlives: Marsha P. Johnson (Seizoen 2, 2025)
Deze serie onderzoekt Johnsons leven diepgaand in meerdere afleveringen, waaronder "The Saint of Christopher Street", "Street Transvestite Action Revolutionaries" en haar mysterieuze dood.
Luister podcast (ENG)
Rebel Girls: Marsha P. Johnson: Free to be SHE:
Een podcastaflevering van Rebel Girls gericht op haar jeugd, het trotseren van pestkoppen en het creëren van veilige ruimtes voor de LGBTQ+ gemeenschap.
Luister podcast (ENG)
WIST JE DAT?
De band Anohni and the Johnsons, voorheen bekend als Antony and the Johnsons, is vernoemd naar Johnson. Hun lied River of Sorrow is gebaseerd op Johnsons dood. Dit lied is ook te horen in de Pay it No Mind-documentaire.
In september 2021 bracht YouTube-ster NikkieTutorials een hommage aan Marsha door tijdens het Met Gala in New York een jurk te dragen die op Marsha geïnspireerd was. Op de sleep was de tekst Pay It No Mind verwerkt en Nikkie droeg een bloemenkroon die geïnspireerd was op de beroemde foto's van Marsha waarop zij te zien is met bloemen in haar haar.
Vier musea bundelen in 2021 de krachten om onderbelichte heldinnen van verzet uit de wereldgeschiedenis een plek te geven in Nederlandse musea. Om zo een een completer en eerlijker beeld te tonen in de museale collecties. Het monumentale werk Guess Who’s Coming To Dinner Too? van Patricia Kaersenhout werd aangekocht door het Stedelijk Museum Amsterdam, Centraal Museum Utrecht, Frans Hals Museum Haarlem en Van Abbemuseum Eindhoven. In de installatie heeft Marsha P. Johnson ook een plekje gekregen tussen de 59 andere vrouwen. Bekijk de website
In 1992 overleed Johnson op 46 jarige leeftijd. Sindsdien is ze veel geëerd, onder meer met een vermelding op de National LGBTQ Wall of Honor bij het Stonewall National Monument en in 2020 werd het East River State Park in Brooklyn omgdoop tot het Marsha P. Johnson Park. Lees meer